Column: Het Bouwbesluit

//Column: Het Bouwbesluit
Door: Jelle Adamse

Het ‘Huis zonder ramen’ in Almere staat te koop. Het huis speelde een belangrijke rol in een documentaire uit 2013 over zelfbouw omdat het, volgens de actuele verkoopinformatie, ‘bijzonder’ is. Het heeft namelijk geen ramen in de gevels. Toenmalig wethouder ruimtelijke ordening in Almere, Adri Duijvestein, had zich na veel discussie laten overhalen een vergunning te verlenen voor het gebouw. Er was echter een probleem. Volgens het bouwbesluit mag je geen huis maken zonder ramen. Er moet namelijk voldoende natuurlijke lichtinval in je huis zijn. Anders loopt het blijkbaar niet goed met je af. Dat veel mensen vervolgens dag en nacht achter gesloten gordijnen zitten, maakt het bouwbesluit niets uit, maar dat terzijde.

Het huis is gebouwd omdat Duijvestein besloot bestuurlijk ongehoorzaam te zijn. In het ontwerp was namelijk wel voldoende natuurlijke lichtinval, alleen kwam dit van boven, door het dak. En dat mag niet. Het gelijkwaardigheidsbeginsel bood uiteindelijk uitkomst. Dit beginsel stelt dat andere, innovatieve oplossingen en technieken ook acceptabel zijn, mits een eenzelfde niveau van veiligheid en/of bescherming wordt gerealiseerd.

Keurslijf

De case maakte op mij destijds veel indruk. Niet alleen vanwege het lef van de betrokkenen, maar ook vanwege het architectonische keurslijf waar het bouwbesluit ons in beknelt. We mogen niet zelf kiezen hoe we willen wonen. Ooit is vastgelegd dat het ongezond is om zonder ramen te wonen, terwijl het volgens mij niet om het aantal ramen moet gaan, maar om de hoeveelheid lichtinval. Het gelijkwaardigheidsbeginsel biedt een uitweg, maar vertraagd het bouw- en ontwikkelproces. Daar zitten de meeste ontwikkelaars en aannemers niet op te wachten.

Kentering

De afgelopen jaren is een voorzichtige kentering gaande. Bij aanbestedingen wordt steeds vaker een doel (bijvoorbeeld dat het in een gebouw het hele jaar een bepaalde temperatuur moet zijn) in plaats van een middel (er moet airco en verwarming in het gebouw) gesteld. Ook in de nieuwe Omgevingswet (2019) wordt een prominente plek toegekend aan het gelijkwaardigheidsbeginsel. Een goede ontwikkeling, die innovatie en het eigen initiatief meer ruimte geeft. Immers, wie zijn wij om een ander te verplichten hoe diegene dient te wonen? Al willen mijn buren in een tipi wonen, dan is dat hun goed recht.

2017-09-05T13:24:20+00:00 5 september, 2017|Redactie|