Column: Doe-het-zelven

//Column: Doe-het-zelven

 

Door: Jelle Adamse

Opwinding in de Amsterdamse Frans Halsbuurt. In mei is daar de Albert Cuypgarage geopend. Een constructief huzarenstukje aangezien de garage onder een bestaande gracht is aangelegd. De 600 parkeerplaatsen gaan de bovengrondse vervangen waardoor de autodruk in de buurt afneemt. Dit laatste gaat de bewoners alleen niet snel genoeg en daarom hebben ze het heft in eigen hand genomen. Hoe? Door de parkeerplekken te bezetten met bakfietsen, plantenbakken en picknicktafels.

Het heft in eigen handen nemen en de openbare ruimte zelf invullen past in een wereldwijde trend die DIY-urbanism wordt genoemd. Guerilla gardening is een bekend voorbeeld, maar ook het plaatsen van zelfgemaakte straatborden (bijvoorbeeld niet-parkeren-borden). Trek je het breder dan kun je onder de noemer – ‘De bewoner centraal’ – de hele beweging rondom zelfbouw en bouwgroepen er onder scharen.

Wie maakt de stad?

DIY-urbanism komt voort uit een onvrede jegens de huidige situatie van de stad en de ‘stadsbouwers’. Maar wie maakt de stad eigenlijk? Zijn het de bewoners van de Frans Halsbuurt die met hun actie hun buurt leefbaarder maken? Of is het de gemeente die hiertegen kan optreden en eerder natuurlijk opdracht heeft gegeven voor de aanleg van de Albert Cuypgarage? Of zijn het de investeerder en vastgoedhandelaren? Wie betaalt bepaalt immers, nietwaar?

Stadsgeograaf Gordon Douglas beargumenteert dat DIY-urbanism over het algemeen vooral voorkomt bij degenen in een wat meer geprivilegieerde positie. Mensen met lage inkomens houden zich wat meer op de vlakte om niet op te vallen en in de problemen te komen en zullen dus minder snel straten gaan bezetten met bakfietsen of planten.

Maar als we die gedachtegang doortrekken, zijn investeerders en projectontwikkelaars dan niet degenen die door bepaalde woningtypen te bouwen of in bepaalde prijscategorieën te verhuren bepalen wat voor bevolkingssamenstelling een buurt heeft? Of zijn het toch de woningkopers die met hun wensen  bepalen waar en wat voor soort woningen gebouwd worden?

Voor wie bouwen we?

Op de architect.nl was onlangs een pleidooi te lezen voor de architectuur van de woningbouw. Dat betekent dat we meer moeten nadenken wat we bouwen en voor wie we dit bouwen. Immers, zoals hierboven al beschreven, voor wie we bouwen bepaalt ook wat voor stad we bouwen.

Zorgelijk is dat de architect.nl een flinke mismatch signaleert tussen aan de ene kant de vraag naar binnenstedelijke woningen voor bijvoorbeeld eenpersoonshuishoudens en aan de andere kant de private belangen van ontwikkelaars die juist massaal gronden aan de rand en buiten de stad in eigendom hebben.

Net als de architect.nl zie ik hoe mensen willen wonen als een wezenlijk onderdeel van het ‘maken’ van de stad. Dat verdient een prominentere plek op de ruimtelijke agenda.

<<Nog niet uitgelezen? Lees ook de columns “Golven“ of “Nieuwe Wet>>

2018-09-04T10:23:39+00:006 augustus, 2018|Geen categorie|

Volg elke maand de trending bouwprojecten
én leer je netwerk versterken met onze nieuwsbrief